İKİ CİSİM MƏSƏLƏSİ a s t r o n o m i y a d a – ümumdünya cazibә qanununa әsasәn, bir-birini cәzb edәn iki cismin hәrәkәti haqqında mәsәlә. İ.c.m. Kepler qanunlarına әsasәn bir cismin digәr cismә nәzәrәn hәrәkәti haqqındakı mәsәlәyә riyazi ekvivalentdir. İ.c.m.-ndә bir cismin digәrinә nәzәrәn hәrәkәti konus kәsiklәrinә (çevrә, ellips, parabola, hiperbola) malik orbitlәr vә ya cisimlәrin kütlә mәrkәzlәrini birlәşdirәn düz xәtt boyunca baş verir. İ.c.m.-nin tәtbiqi o hallarda özünü doğruldur ki, iki cismin kütlәsi müqayisә oluna bilsin, hәr iki cismin kütlәsi sferik simmetrik daxili quruluşa malik olsun vә ya cisimlәr arasındakı mәsafә onların xәtti ölçülәrinә nәzәrәn çox böyük olsun. Klassik İ.c.m. çәrçivәsindә qarşılıqlı tәsirdә olan göy obyektlәrinә (mәs., Günәş vә bir planet, Ay vә Yer) maddi nöqtә kimi baxılır. Ona görә dә klassik İ.c.m. sıx qoşa ulduzların hәrәkәtinә tәtbiq olunmur. Hәyәcanlanmayan hәrәkәti (bax Göy cisimlәrinin orbitlәrinin sarsınması) tәsvir edәn İ.c.m. göy cisminin hәqiqi hәrәkәtini öyrәnәrkәn ilk yaxınlaşma kimi götürülür.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – “İQDAM”
İKİ CİSİM MƏSƏLƏSİ
İKİ CİSİM MƏSƏLƏSİ a s t r o n o m i y a d a – ümumdünya cazibә qanununa әsasәn, bir-birini cәzb edәn iki cismin hәrәkәti haqqında mәsәlә. İ.c.m. Kepler qanunlarına әsasәn bir cismin digәr cismә nәzәrәn hәrәkәti haqqındakı mәsәlәyә riyazi ekvivalentdir. İ.c.m.-ndә bir cismin digәrinә nәzәrәn hәrәkәti konus kәsiklәrinә (çevrә, ellips, parabola, hiperbola) malik orbitlәr vә ya cisimlәrin kütlә mәrkәzlәrini birlәşdirәn düz xәtt boyunca baş verir. İ.c.m.-nin tәtbiqi o hallarda özünü doğruldur ki, iki cismin kütlәsi müqayisә oluna bilsin, hәr iki cismin kütlәsi sferik simmetrik daxili quruluşa malik olsun vә ya cisimlәr arasındakı mәsafә onların xәtti ölçülәrinә nәzәrәn çox böyük olsun. Klassik İ.c.m. çәrçivәsindә qarşılıqlı tәsirdә olan göy obyektlәrinә (mәs., Günәş vә bir planet, Ay vә Yer) maddi nöqtә kimi baxılır. Ona görә dә klassik İ.c.m. sıx qoşa ulduzların hәrәkәtinә tәtbiq olunmur. Hәyәcanlanmayan hәrәkәti (bax Göy cisimlәrinin orbitlәrinin sarsınması) tәsvir edәn İ.c.m. göy cisminin hәqiqi hәrәkәtini öyrәnәrkәn ilk yaxınlaşma kimi götürülür.
İKİ CİSİM MƏSƏLƏSİ
İKİ CİSİM MƏSƏLƏSİ a s t r o n o m i y a d a – ümumdünya cazibә qanununa әsasәn, bir-birini cәzb edәn iki cismin hәrәkәti haqqında mәsәlә. İ.c.m. Kepler qanunlarına әsasәn bir cismin digәr cismә nәzәrәn hәrәkәti haqqındakı mәsәlәyә riyazi ekvivalentdir. İ.c.m.-ndә bir cismin digәrinә nәzәrәn hәrәkәti konus kәsiklәrinә (çevrә, ellips, parabola, hiperbola) malik orbitlәr vә ya cisimlәrin kütlә mәrkәzlәrini birlәşdirәn düz xәtt boyunca baş verir. İ.c.m.-nin tәtbiqi o hallarda özünü doğruldur ki, iki cismin kütlәsi müqayisә oluna bilsin, hәr iki cismin kütlәsi sferik simmetrik daxili quruluşa malik olsun vә ya cisimlәr arasındakı mәsafә onların xәtti ölçülәrinә nәzәrәn çox böyük olsun. Klassik İ.c.m. çәrçivәsindә qarşılıqlı tәsirdә olan göy obyektlәrinә (mәs., Günәş vә bir planet, Ay vә Yer) maddi nöqtә kimi baxılır. Ona görә dә klassik İ.c.m. sıx qoşa ulduzların hәrәkәtinә tәtbiq olunmur. Hәyәcanlanmayan hәrәkәti (bax Göy cisimlәrinin orbitlәrinin sarsınması) tәsvir edәn İ.c.m. göy cisminin hәqiqi hәrәkәtini öyrәnәrkәn ilk yaxınlaşma kimi götürülür.
