İKİNCİ ELEKTRON EMİSSİYASI – elektron dәstәsilә bombardman nәticәsindә bәrk vә maye cisimlәrdәn (emitterlәrdәn) elektronların buraxılması. Alman fiziklәri Austin vә Q.Ştarke kәşf etmişlәr. Cismi bombardman edәn elektronlara birinci, cisimdәn çıxanlara isә ikinci elektronlar deyilir. İ.e.e.-nın yaranma mexanizmi belәdir: birinci elektronların bir hissәsi enerji itkisi olmadan cisimdәn әks olunur (elastik әks olunmuş birinci elektronlar), qalan hissәsi isә enerjisinin bir hissәsini cismin daxilindәki elektronlara verir (qeyri-elastik әks olunan elektronlar) vә nәticәdә daxildәki elektronların bir qismi (hәqiqi ikinci elektronlar) sәthdәki potensial baryeri aşıb kәnara çıxır. Nazik tәbәqәlәrdә birinci elektronların qaçış yolunun uzunluğu emitterin qalınlığını aşa bilәr. Bu halda İ.e.e. emitterin bombardman olunan sәthindә vә onun әks tәrәfindә baş verir.
İ.e.e. kәmiyyәtcә s әmsalı ilә xarakterizә olunur:
burada I1 vә I2 – birinci vә ikinci elektronların yaratdığı cәrәyanlar, d – hәqiqi İ.e.e. әmsalı, h, r – birinci elektronların, uyğun olaraq qeyri-elastik vә elastik әks olunma әmsallarıdır. Göstәrilәn әmsallar birinci elektronların enerjisindәn, onların cismin sәthinә hansı bucaq altında düşmәsindәn, bombardman olunan cismin tәbiәtindәn, sәthinin quruluş vә tәmizliyindәn vә s. asılıdır. Birinci elektronların enerjisi artdıqca, әvvәlcә sartır, maks.-a çatdıqdan sonra isә azalır. Tәmiz metallar üçün s-nın qiymәti 2-dәn çox olmadığı halda, yarımkeçirici materiallar üçün 15-ә çatır. İ.e.e. hadisәsindәn elektrovakuum cihazlarında istifadә edilir.










