İKİNCİ SİQNAL SİSTEMİ – ali sinir fәaliyyәtinin insana xas olan xüsusi keyfiyyәt forması – nitq siqnalları sistemi. İnsan vә heyvan beyninin işini prinsipcә fәrqlәndirmәk üçün İ.P.Pavlov (1932) İ.s.s. anlayışını tәklif etmişdir. Heyvan beyni ancaq xarici mühitin qıcıqlarına (işıq, sәs, temp-r, ağrı vә s.), ya da onların izinә cavab verir. Bu zaman yaranan duyğular gerçәkliyin birinci siqnal sistemini tәşkil edir. İnsan isә bundan әlavә hәmin qıcıqların sözlә ifadәlәrinә dә reaksiya verir. Bu zaman insan sözü ayrı-ayrı sәslәr kimi deyil, onun mәnasını qavrayır. Belәliklә, İ.s.s. vahid ali sinir fәaliyyәtinin birinci siqnal sisteminә nisbәtәn daha yüksәk sәviyyәsini tәşkil edir. İ.s.s. insanın başqaları ilә qarşılıqlı әlaqәsinin tәsiri altında formalaşır, demәli, İ.s.s. yalnız biol. amillәrlә deyil, hәm dә sosioloji amillәrlә müәyyәn edilir. Birinci siqnal sistemi ilә İ.s.s. arasındakı qarşılıqlı әlaqә tәrbiyә şәraitindә (sosioloji amil) vә sinir sisteminin xüsusiyyәtlәrindәn (bioloji amil) asılı olaraq dәyişir. Bәzi adamlarda birinci siqnal sistemi, digәrlәrindә isә İ.s.s. üstünlük tәşkil edir. Şәxsiyyәtin hәrtәrәfli inkişaf etmәsi üçün hәr iki siqnal sisteminin düzgün vә vaxtında inkişaf etdirilmәsi әsas şәrtdir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – “İQDAM”
İKİNCİ SİQNAL SİSTEMİ
İKİNCİ SİQNAL SİSTEMİ – ali sinir fәaliyyәtinin insana xas olan xüsusi keyfiyyәt forması – nitq siqnalları sistemi. İnsan vә heyvan beyninin işini prinsipcә fәrqlәndirmәk üçün İ.P.Pavlov (1932) İ.s.s. anlayışını tәklif etmişdir. Heyvan beyni ancaq xarici mühitin qıcıqlarına (işıq, sәs, temp-r, ağrı vә s.), ya da onların izinә cavab verir. Bu zaman yaranan duyğular gerçәkliyin birinci siqnal sistemini tәşkil edir. İnsan isә bundan әlavә hәmin qıcıqların sözlә ifadәlәrinә dә reaksiya verir. Bu zaman insan sözü ayrı-ayrı sәslәr kimi deyil, onun mәnasını qavrayır. Belәliklә, İ.s.s. vahid ali sinir fәaliyyәtinin birinci siqnal sisteminә nisbәtәn daha yüksәk sәviyyәsini tәşkil edir. İ.s.s. insanın başqaları ilә qarşılıqlı әlaqәsinin tәsiri altında formalaşır, demәli, İ.s.s. yalnız biol. amillәrlә deyil, hәm dә sosioloji amillәrlә müәyyәn edilir. Birinci siqnal sistemi ilә İ.s.s. arasındakı qarşılıqlı әlaqә tәrbiyә şәraitindә (sosioloji amil) vә sinir sisteminin xüsusiyyәtlәrindәn (bioloji amil) asılı olaraq dәyişir. Bәzi adamlarda birinci siqnal sistemi, digәrlәrindә isә İ.s.s. üstünlük tәşkil edir. Şәxsiyyәtin hәrtәrәfli inkişaf etmәsi üçün hәr iki siqnal sisteminin düzgün vә vaxtında inkişaf etdirilmәsi әsas şәrtdir.
İKİNCİ SİQNAL SİSTEMİ
İKİNCİ SİQNAL SİSTEMİ – ali sinir fәaliyyәtinin insana xas olan xüsusi keyfiyyәt forması – nitq siqnalları sistemi. İnsan vә heyvan beyninin işini prinsipcә fәrqlәndirmәk üçün İ.P.Pavlov (1932) İ.s.s. anlayışını tәklif etmişdir. Heyvan beyni ancaq xarici mühitin qıcıqlarına (işıq, sәs, temp-r, ağrı vә s.), ya da onların izinә cavab verir. Bu zaman yaranan duyğular gerçәkliyin birinci siqnal sistemini tәşkil edir. İnsan isә bundan әlavә hәmin qıcıqların sözlә ifadәlәrinә dә reaksiya verir. Bu zaman insan sözü ayrı-ayrı sәslәr kimi deyil, onun mәnasını qavrayır. Belәliklә, İ.s.s. vahid ali sinir fәaliyyәtinin birinci siqnal sisteminә nisbәtәn daha yüksәk sәviyyәsini tәşkil edir. İ.s.s. insanın başqaları ilә qarşılıqlı әlaqәsinin tәsiri altında formalaşır, demәli, İ.s.s. yalnız biol. amillәrlә deyil, hәm dә sosioloji amillәrlә müәyyәn edilir. Birinci siqnal sistemi ilә İ.s.s. arasındakı qarşılıqlı әlaqә tәrbiyә şәraitindә (sosioloji amil) vә sinir sisteminin xüsusiyyәtlәrindәn (bioloji amil) asılı olaraq dәyişir. Bәzi adamlarda birinci siqnal sistemi, digәrlәrindә isә İ.s.s. üstünlük tәşkil edir. Şәxsiyyәtin hәrtәrәfli inkişaf etmәsi üçün hәr iki siqnal sisteminin düzgün vә vaxtında inkişaf etdirilmәsi әsas şәrtdir.
