Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI -  “İQDAM”)
    İKİTƏRƏFLİ QEYDİYYAT 
    İKİTƏRƏFLİ QEYDİYYAT (double entry) – mühasibat uçotu metodunun elementi; müәssisәnin maliyyә-tәsәrrüfat fәaliyyәtinә dair mәlumatlar eyni mәblәğdә iki, yaxud daha çox mühasibat uçotu hesabına, bir hesabın debetinә, digәrinin isә kreditinә qeyd olunur. Hesabların debet vә kreditindә hәr bir tәsәrrüfat әmәliyyatı haqqında mәlumatlar bәrabәr mәblәğdә qeyd olunduğuna görә, bütün hesabların debeti üzrә qeydiyyatların mәblәği onların krediti üzrә qeydiyyatlarının mәblәğinә bәrabәr olmalıdır. Bәrabәrliyin pozulması mәlumatların qeydiyyatı zamanı sәhvә yol verildiyini göstәrir. İ.q. mühasibat uçotunda informasiya vә nәzarәt әhәmiyyәti daşıyır: qarşılıqlı әlaqәli hesablarda nәzәrә alınan obyektlәrin dәyişilmә sәviyyәsini, әks etdirir; hәmin uçot obyektlәrinin hәrәkәt istiqa mәtlәrini göstәrir; baş verәn dәyişikliklәrә sәbәb olan tәsәrrüfat prosesini xarakterizә edir. İ.q. zamanı istifadә olunan hesablar müxabirlәşdirici, qeydiyyat isә ötürücü, yaxud hesab tapşırığı (konto – hesab) adlanır.
    İ.q. mühasibat uçotu hesablarında vә mühasibat balansında 4 növ dәyişikliyә sәbәb olur: bir aktiv hesabın debeti, digәrinin krediti üzrә qeydiyyat (mühasibat balansının valyutası sabit qalır); aktiv hesabın debeti vә passiv hesabın krediti üzrә qeydiyyat (balansın valyutası İ.q.-ın mәblәği qәdәr artır); bir passiv hesabın debeti vә digәrinin krediti üzrә qeydiyyat (bu zaman balansın valyutası sabit qalır); passiv hesabın debeti vә aktiv hesabın krediti üzrә qeydiyyat (balansın valyutası İ.q.-ın mәblәği qәdәr azalır).
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI –  “İQDAM”
    İKİTƏRƏFLİ QEYDİYYAT 
    İKİTƏRƏFLİ QEYDİYYAT (double entry) – mühasibat uçotu metodunun elementi; müәssisәnin maliyyә-tәsәrrüfat fәaliyyәtinә dair mәlumatlar eyni mәblәğdә iki, yaxud daha çox mühasibat uçotu hesabına, bir hesabın debetinә, digәrinin isә kreditinә qeyd olunur. Hesabların debet vә kreditindә hәr bir tәsәrrüfat әmәliyyatı haqqında mәlumatlar bәrabәr mәblәğdә qeyd olunduğuna görә, bütün hesabların debeti üzrә qeydiyyatların mәblәği onların krediti üzrә qeydiyyatlarının mәblәğinә bәrabәr olmalıdır. Bәrabәrliyin pozulması mәlumatların qeydiyyatı zamanı sәhvә yol verildiyini göstәrir. İ.q. mühasibat uçotunda informasiya vә nәzarәt әhәmiyyәti daşıyır: qarşılıqlı әlaqәli hesablarda nәzәrә alınan obyektlәrin dәyişilmә sәviyyәsini, әks etdirir; hәmin uçot obyektlәrinin hәrәkәt istiqa mәtlәrini göstәrir; baş verәn dәyişikliklәrә sәbәb olan tәsәrrüfat prosesini xarakterizә edir. İ.q. zamanı istifadә olunan hesablar müxabirlәşdirici, qeydiyyat isә ötürücü, yaxud hesab tapşırığı (konto – hesab) adlanır.
    İ.q. mühasibat uçotu hesablarında vә mühasibat balansında 4 növ dәyişikliyә sәbәb olur: bir aktiv hesabın debeti, digәrinin krediti üzrә qeydiyyat (mühasibat balansının valyutası sabit qalır); aktiv hesabın debeti vә passiv hesabın krediti üzrә qeydiyyat (balansın valyutası İ.q.-ın mәblәği qәdәr artır); bir passiv hesabın debeti vә digәrinin krediti üzrә qeydiyyat (bu zaman balansın valyutası sabit qalır); passiv hesabın debeti vә aktiv hesabın krediti üzrә qeydiyyat (balansın valyutası İ.q.-ın mәblәği qәdәr azalır).
    İKİTƏRƏFLİ QEYDİYYAT 
    İKİTƏRƏFLİ QEYDİYYAT (double entry) – mühasibat uçotu metodunun elementi; müәssisәnin maliyyә-tәsәrrüfat fәaliyyәtinә dair mәlumatlar eyni mәblәğdә iki, yaxud daha çox mühasibat uçotu hesabına, bir hesabın debetinә, digәrinin isә kreditinә qeyd olunur. Hesabların debet vә kreditindә hәr bir tәsәrrüfat әmәliyyatı haqqında mәlumatlar bәrabәr mәblәğdә qeyd olunduğuna görә, bütün hesabların debeti üzrә qeydiyyatların mәblәği onların krediti üzrә qeydiyyatlarının mәblәğinә bәrabәr olmalıdır. Bәrabәrliyin pozulması mәlumatların qeydiyyatı zamanı sәhvә yol verildiyini göstәrir. İ.q. mühasibat uçotunda informasiya vә nәzarәt әhәmiyyәti daşıyır: qarşılıqlı әlaqәli hesablarda nәzәrә alınan obyektlәrin dәyişilmә sәviyyәsini, әks etdirir; hәmin uçot obyektlәrinin hәrәkәt istiqa mәtlәrini göstәrir; baş verәn dәyişikliklәrә sәbәb olan tәsәrrüfat prosesini xarakterizә edir. İ.q. zamanı istifadә olunan hesablar müxabirlәşdirici, qeydiyyat isә ötürücü, yaxud hesab tapşırığı (konto – hesab) adlanır.
    İ.q. mühasibat uçotu hesablarında vә mühasibat balansında 4 növ dәyişikliyә sәbәb olur: bir aktiv hesabın debeti, digәrinin krediti üzrә qeydiyyat (mühasibat balansının valyutası sabit qalır); aktiv hesabın debeti vә passiv hesabın krediti üzrә qeydiyyat (balansın valyutası İ.q.-ın mәblәği qәdәr artır); bir passiv hesabın debeti vә digәrinin krediti üzrә qeydiyyat (bu zaman balansın valyutası sabit qalır); passiv hesabın debeti vә aktiv hesabın krediti üzrә qeydiyyat (balansın valyutası İ.q.-ın mәblәği qәdәr azalır).