Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI -  “İQDAM”)
    İKİTƏRTİBLİ XƏTT
    İKİTƏRTİBLİ XƏTT – müstәvidә düzbu caqlı Dekart koordinatları ikidәrәcәli 
    cәbri tәnliyini ödәyәn nöqtәlәr çoxluğu (hәmin tәnlik hәqiqi hәndәsi obrazı tәyin etmirsә, deyilir ki, o xәyali İ.x.-i tәyin edir.) Əmsallardan asılı olaraq koordinat başlanğıcını paralel köçürmәklә vә koordinat sistemini döndәrmәklә aşağıdakı xәtlәrdәn birinә gәtirilir: ellips, hiperbola, parabola, xәyali ellips, bir cüt kәsişәn hәqiqi vә xәyali düz xәtlәr, bir cüt üst-üstә düşәn hәqiqi düz xәtlәr. Aşağıdakı parçalanmayan xәtlәri qeyd edәbilәrik:
     
    hәmçinin parçalanan xәtlәr: kәsişәn düz xәtlәr cütü xәyali kәsişәn düz xәtlәr cütü  paralel düz xәtlәr cütü x2 a2 = 0; xәyali paralel düz xәtlәr cütü x2 + a2 = 0, üst-üstә düşәn paralel düz xәtlәr cütü x2 = 0; burada a, b, p sıfra bәrabәr olmayan hәqiqi әdәdlәrdir.
    İ.x. (1) tәnliyini kanonik şәklә gәtirmәdәn dә tәdqiq edilir. Bunun üçün onun әmsallarından düzәldilmiş paralel köçürmәdә vә koordinat sistemi (aij = aji) döndәrildikdә dәyişmәyәn İ.x.-lәrin әsas invariantları hesab edilәn
    cәbri funksiyalarının qiymәtlәrinә birgә baxılır. Mәs., ellips üçün > 0, hiperbola üçün  < 0, parabola üçün  = 0 olur. Δ vә S müxtәlif (eyni) işarәlidirsә, ellips hәqiqidir (xәyalidir). İki xәttin uyğun Δ,  vә S invariantları bәrabәrdirsә, onları hәrәkәt etdirmәklә üst-üstә salmaq olar. Başqa sözlә, belә xәtlәr müstәvinin hәrәkәtlәr qrupuna nәzәrәn ekvivalentdir. İ.x.-lәrin tәsnifatı başqa qrup çevirmәsi baxımından da verilir. Afin çevirmә qrupuna görә ekvivalent xәtlәr elә xәtlәrә deyilir ki, onların kanonik tәnliklәri eyni olsun. Mәs., iki oxşar İ.x. ekvivalent hesab edilir. İ.x.-in afin siniflәri arasındakı әlaqәlәr proyektiv hәndәsә baxımından bu xәtlәrin tәsnifatına imkan yaradır. Ellips, hiperbola vә parabola oval xәtlәr sinfini tәşkil edir, sonsuz uzaqlaşmış düz xәttin vәziyyәtinә görә yerlәşmәsindәn asılı olaraq hәqiqi oval xәtt elips, hiperbola vә ya paraboladır. Ellips (hiperbola) bu düz xәtti iki xәyali (hәqiqi) nöqtәdә kәsir, parabola isә ona toxunur. İ.x.-in beş proyektiv ekvivalentlik sinfi var: hәqiqi vә xәyali ovallar, bir cüt hәqiqi vә xәyali düz xәtlәr, bir cüt üst-üstә düşәn hәqiqi düz xәtlәr. İ.x. konus kәsiklәri vasitәsilә dә alınır.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI –  “İQDAM”
    İKİTƏRTİBLİ XƏTT
    İKİTƏRTİBLİ XƏTT – müstәvidә düzbu caqlı Dekart koordinatları ikidәrәcәli 
    cәbri tәnliyini ödәyәn nöqtәlәr çoxluğu (hәmin tәnlik hәqiqi hәndәsi obrazı tәyin etmirsә, deyilir ki, o xәyali İ.x.-i tәyin edir.) Əmsallardan asılı olaraq koordinat başlanğıcını paralel köçürmәklә vә koordinat sistemini döndәrmәklә aşağıdakı xәtlәrdәn birinә gәtirilir: ellips, hiperbola, parabola, xәyali ellips, bir cüt kәsişәn hәqiqi vә xәyali düz xәtlәr, bir cüt üst-üstә düşәn hәqiqi düz xәtlәr. Aşağıdakı parçalanmayan xәtlәri qeyd edәbilәrik:
     
    hәmçinin parçalanan xәtlәr: kәsişәn düz xәtlәr cütü xәyali kәsişәn düz xәtlәr cütü  paralel düz xәtlәr cütü x2 a2 = 0; xәyali paralel düz xәtlәr cütü x2 + a2 = 0, üst-üstә düşәn paralel düz xәtlәr cütü x2 = 0; burada a, b, p sıfra bәrabәr olmayan hәqiqi әdәdlәrdir.
    İ.x. (1) tәnliyini kanonik şәklә gәtirmәdәn dә tәdqiq edilir. Bunun üçün onun әmsallarından düzәldilmiş paralel köçürmәdә vә koordinat sistemi (aij = aji) döndәrildikdә dәyişmәyәn İ.x.-lәrin әsas invariantları hesab edilәn
    cәbri funksiyalarının qiymәtlәrinә birgә baxılır. Mәs., ellips üçün > 0, hiperbola üçün  < 0, parabola üçün  = 0 olur. Δ vә S müxtәlif (eyni) işarәlidirsә, ellips hәqiqidir (xәyalidir). İki xәttin uyğun Δ,  vә S invariantları bәrabәrdirsә, onları hәrәkәt etdirmәklә üst-üstә salmaq olar. Başqa sözlә, belә xәtlәr müstәvinin hәrәkәtlәr qrupuna nәzәrәn ekvivalentdir. İ.x.-lәrin tәsnifatı başqa qrup çevirmәsi baxımından da verilir. Afin çevirmә qrupuna görә ekvivalent xәtlәr elә xәtlәrә deyilir ki, onların kanonik tәnliklәri eyni olsun. Mәs., iki oxşar İ.x. ekvivalent hesab edilir. İ.x.-in afin siniflәri arasındakı әlaqәlәr proyektiv hәndәsә baxımından bu xәtlәrin tәsnifatına imkan yaradır. Ellips, hiperbola vә parabola oval xәtlәr sinfini tәşkil edir, sonsuz uzaqlaşmış düz xәttin vәziyyәtinә görә yerlәşmәsindәn asılı olaraq hәqiqi oval xәtt elips, hiperbola vә ya paraboladır. Ellips (hiperbola) bu düz xәtti iki xәyali (hәqiqi) nöqtәdә kәsir, parabola isә ona toxunur. İ.x.-in beş proyektiv ekvivalentlik sinfi var: hәqiqi vә xәyali ovallar, bir cüt hәqiqi vә xәyali düz xәtlәr, bir cüt üst-üstә düşәn hәqiqi düz xәtlәr. İ.x. konus kәsiklәri vasitәsilә dә alınır.
    İKİTƏRTİBLİ XƏTT
    İKİTƏRTİBLİ XƏTT – müstәvidә düzbu caqlı Dekart koordinatları ikidәrәcәli 
    cәbri tәnliyini ödәyәn nöqtәlәr çoxluğu (hәmin tәnlik hәqiqi hәndәsi obrazı tәyin etmirsә, deyilir ki, o xәyali İ.x.-i tәyin edir.) Əmsallardan asılı olaraq koordinat başlanğıcını paralel köçürmәklә vә koordinat sistemini döndәrmәklә aşağıdakı xәtlәrdәn birinә gәtirilir: ellips, hiperbola, parabola, xәyali ellips, bir cüt kәsişәn hәqiqi vә xәyali düz xәtlәr, bir cüt üst-üstә düşәn hәqiqi düz xәtlәr. Aşağıdakı parçalanmayan xәtlәri qeyd edәbilәrik:
     
    hәmçinin parçalanan xәtlәr: kәsişәn düz xәtlәr cütü xәyali kәsişәn düz xәtlәr cütü  paralel düz xәtlәr cütü x2 a2 = 0; xәyali paralel düz xәtlәr cütü x2 + a2 = 0, üst-üstә düşәn paralel düz xәtlәr cütü x2 = 0; burada a, b, p sıfra bәrabәr olmayan hәqiqi әdәdlәrdir.
    İ.x. (1) tәnliyini kanonik şәklә gәtirmәdәn dә tәdqiq edilir. Bunun üçün onun әmsallarından düzәldilmiş paralel köçürmәdә vә koordinat sistemi (aij = aji) döndәrildikdә dәyişmәyәn İ.x.-lәrin әsas invariantları hesab edilәn
    cәbri funksiyalarının qiymәtlәrinә birgә baxılır. Mәs., ellips üçün > 0, hiperbola üçün  < 0, parabola üçün  = 0 olur. Δ vә S müxtәlif (eyni) işarәlidirsә, ellips hәqiqidir (xәyalidir). İki xәttin uyğun Δ,  vә S invariantları bәrabәrdirsә, onları hәrәkәt etdirmәklә üst-üstә salmaq olar. Başqa sözlә, belә xәtlәr müstәvinin hәrәkәtlәr qrupuna nәzәrәn ekvivalentdir. İ.x.-lәrin tәsnifatı başqa qrup çevirmәsi baxımından da verilir. Afin çevirmә qrupuna görә ekvivalent xәtlәr elә xәtlәrә deyilir ki, onların kanonik tәnliklәri eyni olsun. Mәs., iki oxşar İ.x. ekvivalent hesab edilir. İ.x.-in afin siniflәri arasındakı әlaqәlәr proyektiv hәndәsә baxımından bu xәtlәrin tәsnifatına imkan yaradır. Ellips, hiperbola vә parabola oval xәtlәr sinfini tәşkil edir, sonsuz uzaqlaşmış düz xәttin vәziyyәtinә görә yerlәşmәsindәn asılı olaraq hәqiqi oval xәtt elips, hiperbola vә ya paraboladır. Ellips (hiperbola) bu düz xәtti iki xәyali (hәqiqi) nöqtәdә kәsir, parabola isә ona toxunur. İ.x.-in beş proyektiv ekvivalentlik sinfi var: hәqiqi vә xәyali ovallar, bir cüt hәqiqi vә xәyali düz xәtlәr, bir cüt üst-üstә düşәn hәqiqi düz xәtlәr. İ.x. konus kәsiklәri vasitәsilә dә alınır.