İKİTOS (Iquitos) – Perunun şm.-ş.-indә şәhәr. Loreto dep-tinin inz. m. Əh. 444,7 min (2017). Tropik meşәlikdә, çoxsaylı çay vә göllәrin әhatәsindә yerlәşmişdir. Amazon çayının sol sahilindә port. Beynәlxalq aeroport.
Əsası 1750-ci illәrdә yezuitlәr tәrәfindәn qoyulmuşdur. Adı bu әrazidә yaşayan ikitolar hindi tayfası ilә әlaqәdardır. 1864 ildәn Loreto vil.-nin (1866 ildәn Loreto dep-tinin) paytaxtıdır. 1880–1912 illәrin kauçuk bumu şәhәrin iqtisadi cәhәtdәn çiçәklәnmәsinә sәbәb olmuşdur. Bu dövrdә İ. regionu tәbii kauçuk istehsalı üçün xammalın dünyada aparıcı tәdarükçülәrdәn biri idi. 19 әsrin sonları – 20 әsrin әvvәlindә regionun әsas portu kimi inkişaf etmişdir.
Şәhәrdә neoqotik üslubda baş kilsә (1911–24), Polad ev (1887 ildә Parisdә A.G.Eyfelin layihәsinә әsasәn inşa olunmuşdur; sonralar sökülmüş vә İ.-sa köçürülmüşdür), Palas-hotelin binası (1912) saxlanılmışdır. Evlәri su üzәrindә yerlәşәn Belen mәhәllәsi (Amazon Venesiyası) Amazon çayının sağ sahilindәdir.
Amasoniya Peruana milli un-ti (1961), İki toş xüsusi un-ti (UPI; qeyri-dövlәt ali mәktәbi), Peru Amazoniyası ETİ; Amazoniya muzeyi (1863), regional muzey fәaliyyәt göstәrir.
İkitos şәhәrindәn görünüş.
Neft (Perunun başlıca neftçıxarma regionunun Loreto dep-tidir) vә ağac emalı, toxuculuq, yeyinti sәnayesi müәssisәlәri fәaliyyәt göstәrir. K.t. r-nu (pambıq, çәltik, tütün, qәhvә, batat) vә meşә (hevea şirәsi, taqua qozu) tәsәrrüfatı mәrkәzidir. Ekoturizm (Amazon selvası), kәnd turizmi inkişaf etmişdir. İ.- dan 13 km c-da Kistokoça gölü sahilindә “Kistokoça” turizm kompleksi (muzey, zoopark, akvarium; Tunçi qumlu çimәrliyi), 23 km c.-da isә Alpanayo-Mişana milli qoruğu (1999; sah. Tәqr. 58 min ha) yerlәşir.
