İQBO-UKVU – Oniça ş.-ndәn (Nigeriyanın Anambra ştatı) 40 km c.-ş.-dә yerlәşәn arxeoloji mәdәniyyәt; Dәmir dövrü abidәlәri kompleksi әsasında müәyyәnlәşdirilmişdir. 1939 ildәn ayrı-ayrı tapıntılar mәlum idi. 1959–60 vә 1964 illәrdә ingilis arxeoloqu T.Şou tәrәfindәn qazıntılar aparılmışdır. Kompleksә üç qazıntı yerindәn tapılan, ehtimal ki, mәbәdgaha aid olan ayini vә dini әşyalar “xәzinәsi” daxildir; zәngin dәfn yeri; ehtimal ki, ölmüş adamın әşyalarından qurtulma ayini ilә әlaqәli “gizli yer” vә s., radiokarbon üsulu ilә tarixi tәqr. eramızın 800–1000 illәrinә aid olduğu müәyyәnlәşdirilmişdir. “Xәzinәdә” tunc vә mis qablar, zәncir, yelpik dәstәsi, altlıqlar, asmalar, dәmir qılınc, әsa başlığı vә s. tapılmışdır. “Kahin-hökmdarın” dәfn yeri divarları ağacla örtülmüş kameradır, döşәmәdә hәsirlәr, taxta örtük üstündә isә tәqr. beş skelet aşkar edilmişdir.
İqbo-ukvu. Mәrasimi qab. Tunc. 9 әsr.
Metropoliten İncәsәnәt muzeyi (Nyu-York.)
Meyit oturaq vәziyyәtdә, әllәri dizlәri üstündә, әlindә yelpik, әsa, ayaqlarının altında muncuqlarla bәzәdilmiş fil dişi vә altlıq, başında muncuqdan hazırlanmış papaq, mis tac vә maska, sinә hissәsindә insan başları formasında asmalar, muncuqlar, ayaqlarında vә bilәklәrindә bilәrziklәr ilә dәfn olunmuşdur; aşağıda, dәmir platformada bәbir başı formasında әsa vә s. yerlәşirdi. İ.-U.-nun tunc әşyaları unudulmuş mum modeli texnikası ilә yerinә yetirilmişdir; metal, ehtimal ki, yerli mәnşәlidir. “Gizli yer”dә tunc zәncir vә otuz beş bilәrzik, keramik qablar, heyvan sümüklәri tapılmışdır. İ.-U.-nun müasir iqboların mәdәniyyәtlәri ilә әlaqәlәri, yaxud digәr mәdәniyyәtlәrә tәsiri haqqında әsaslı dәlillәr yoxdur.
