Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
II CİLD (ARGENTİT - AŞURBƏYOV)
    ATMOSFER ŞÜALANMASI

    АТМОСФÉР ШЦАЛАНМАСЫ, атмосфер радиасийасы – щяр бир физики ъисм кими мцхтялиф гатларынын темп-руна уйьун  олараг  спектрин  узундальалы  (уз. 4 мкм-дян чох олан дальаларда) щиссясиндя атмосферин мяхсуси шцаланмасы.

    Атмосфер, Эцняш радиасийасы иля исинмиш Йер сятщинин бурахдыьы узундальалы шцалары удмасы (ясасян, су вя карбон газы молекуллары иля) нятиъясиндя гызыр. Йер кцрясиня истигамятлянмиш шцаланма атмосферин якс-шцаланмасы (йахуд гаршылыглы шцаланма) адланыр, йухарыйа истигамятлянмиш шцаланма ися – чыхар радиасийа адланыр. Онларын фярги Йер–атмосфер системинин еффектив шцаланмасыны тяшкил едир (бах Радиасийа балансы). Мящз А.ш. Йер сятщинин шцаланмасы иля бирликдя парник еффекти йарадыр; бунун нятиъясиндя Йер сятщинин орта темп.-ру 15°Ъ-йя йахын олараг галыр.

Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
ARGENTİT – AŞURBƏYOV
    ATMOSFER ŞÜALANMASI

    АТМОСФÉР ШЦАЛАНМАСЫ, атмосфер радиасийасы – щяр бир физики ъисм кими мцхтялиф гатларынын темп-руна уйьун  олараг  спектрин  узундальалы  (уз. 4 мкм-дян чох олан дальаларда) щиссясиндя атмосферин мяхсуси шцаланмасы.

    Атмосфер, Эцняш радиасийасы иля исинмиш Йер сятщинин бурахдыьы узундальалы шцалары удмасы (ясасян, су вя карбон газы молекуллары иля) нятиъясиндя гызыр. Йер кцрясиня истигамятлянмиш шцаланма атмосферин якс-шцаланмасы (йахуд гаршылыглы шцаланма) адланыр, йухарыйа истигамятлянмиш шцаланма ися – чыхар радиасийа адланыр. Онларын фярги Йер–атмосфер системинин еффектив шцаланмасыны тяшкил едир (бах Радиасийа балансы). Мящз А.ш. Йер сятщинин шцаланмасы иля бирликдя парник еффекти йарадыр; бунун нятиъясиндя Йер сятщинин орта темп.-ру 15°Ъ-йя йахын олараг галыр.

    ATMOSFER ŞÜALANMASI

    АТМОСФÉР ШЦАЛАНМАСЫ, атмосфер радиасийасы – щяр бир физики ъисм кими мцхтялиф гатларынын темп-руна уйьун  олараг  спектрин  узундальалы  (уз. 4 мкм-дян чох олан дальаларда) щиссясиндя атмосферин мяхсуси шцаланмасы.

    Атмосфер, Эцняш радиасийасы иля исинмиш Йер сятщинин бурахдыьы узундальалы шцалары удмасы (ясасян, су вя карбон газы молекуллары иля) нятиъясиндя гызыр. Йер кцрясиня истигамятлянмиш шцаланма атмосферин якс-шцаланмасы (йахуд гаршылыглы шцаланма) адланыр, йухарыйа истигамятлянмиш шцаланма ися – чыхар радиасийа адланыр. Онларын фярги Йер–атмосфер системинин еффектив шцаланмасыны тяшкил едир (бах Радиасийа балансы). Мящз А.ш. Йер сятщинин шцаланмасы иля бирликдя парник еффекти йарадыр; бунун нятиъясиндя Йер сятщинин орта темп.-ру 15°Ъ-йя йахын олараг галыр.