Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
V CİLD (BRYÁNKA - ÇƏRMƏDİL NEKROPOLU)
    CƏBRAYIL RAYONU

    ЪЯБРАЙЫЛ РАЙОНУ – Азярб. Респ.-н-да инз. р-н. 1930 илдя тяшкил едилмишдир. Кичик Гафгазын ъ.-ш.-индя, Араз чайынын сол сащилиндядир. Р-н 1993 илин август айында Ермянистан тяряфиндян ишьал едилмишдир. Сащ. 1049,8 км2. Ящ. 65,5 мин (2011; Азярб.-ын диэяр р-нларында мяскунлашмышдыр). Р-н шм.-дан Хоъавянд, шм.- ш.-дян Фцзули, г.-дян Губадлы, ъ.-г.-дян Зянэилан р-нлары иля, ъ. вя ъ.-ш.-дян Иранла щямсярщяддир. Р-нда 1 шящяр, 2 гясябя, 91 кянд вар. Мяркязи Ъябрайыл ш.-дир. Тябият. Сятщи, ясасян, маили дцзянлик (Инъячюл вя Эяйан чюлц), шм.-да алчаг даьлыгдыр (Гарабаь силсилясинин ъ.-ш. ятякляри). Щцнд. Араз чайы сащилиндя тягр.

    200 м (бязи йерлярдя даща алчаг), шм.-да 1000 м вя даща йцксякдир. Даьлыг щиссядя Табашир, дцзянлик щиссядя Неоэен вя гисмян Антропоэен чюкцнтцляри йайылмышдыр. Иглими йайы гураг кечян мцлайим истидир. Орта темп-р йанварда 0–2°Ъ, ийулда 24–25°Ъ-дир. Иллик йаьынты 400–500 мм-дир.


    Гарабаь силсилясинин ятякляри.

    Чайлары (Чахмагчай, Инъячай вя с.) гыса вя мцвяггяти ахарлыдыр; р-нун Иранла сярщядиндян ахан Араз щювзясиня аиддир. Даь-шабалыды, шабалыды вя гящвяйи даь-мешя торпаглары йайылмышдыр. Йарымсящра, даь-ксерофит битки юртцйц цстцндцр. Ишьала гядяр 17,2 мин ща-да мешяляр вар иди. Щейванлары: ъанавар, тцлкц, сцлейсин, чюлсичаны вя с.

    Даиряви тцрбя. 17 яср. Хубйарлы кянди.


    Тясяррцфат. Игтисадиййатында ясас йери тахылчылыг, щейвандарлыг тутурду. Барамачылыг, цзцмчцлцк вя гушчулуг да инкишаф етмишди. Ишьала гядяр 60 мин т-дан чох цзцм истещсал олунурду. Р-нда тикиш, халча, ъищазгайырма сехляри, цмумиликдя 8 сянайе обйекти фяалиййят эюстярирди. Мядяни гуруъулуг вя сящиййя. Ермяни ишьалына (1993) гядяр р-нда 72 цмумтящсил, 1 пешя, 3 мусиги мяктяби, 12 мядяниййят еви, 32 клуб, 78 китабхана фяалиййят эюстярирди. 127 тарихи мемарлыг абидяси, о ъцмлядян Султан Мяъид щамамы (18 яср), Хубйарлы к.-ндяки Даиряви вя Сяккизэушяли тцрбяляр (19 яср), Шыхлар к.-ндяки Даиряви тцрбя (14 яср), Диридаьда Гыз галасы олмушдур. Ишьал нятиъясиндя мядяниййят мцяссисяляри вя абидяляр даьыдылмышдыр. 

    15 ашырымлы Худафярин кюрпцсц. 7 яср.


    Респ.-нын мцхтялиф бюлэяляриндя Ъ.р-нунун 45 цмумтящсил мяктяби (8374 шаэирд), 11 мяктябягядяр (440 ушаг), 1 мяктябдянкянар (264 шаэирд) вя 1 илк пешя-ихтисас (74 шаэирд) тящсили мцяссисяси фяалиййят эюстярир (2013/14). Р-нда 50 чарпайылыг 1 хястяхана, ящалийя амбулаторийа йардымы эюстярян 2 мцалиъя мцяссисяси, 95 щяким, 425 орта тибб ишчиси вар (2011). Ишьала гядяр р-нда 6 хястяхана, 18 фелдшер-мама мянтягяси, санитарийа-епидемиоложи ст., вярям диспансери фяалиййят эюстярирди.

Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
BRYÁNKA – ÇƏRMƏDİL NEKROPOLU
    CƏBRAYIL RAYONU

    ЪЯБРАЙЫЛ РАЙОНУ – Азярб. Респ.-н-да инз. р-н. 1930 илдя тяшкил едилмишдир. Кичик Гафгазын ъ.-ш.-индя, Араз чайынын сол сащилиндядир. Р-н 1993 илин август айында Ермянистан тяряфиндян ишьал едилмишдир. Сащ. 1049,8 км2. Ящ. 65,5 мин (2011; Азярб.-ын диэяр р-нларында мяскунлашмышдыр). Р-н шм.-дан Хоъавянд, шм.- ш.-дян Фцзули, г.-дян Губадлы, ъ.-г.-дян Зянэилан р-нлары иля, ъ. вя ъ.-ш.-дян Иранла щямсярщяддир. Р-нда 1 шящяр, 2 гясябя, 91 кянд вар. Мяркязи Ъябрайыл ш.-дир. Тябият. Сятщи, ясасян, маили дцзянлик (Инъячюл вя Эяйан чюлц), шм.-да алчаг даьлыгдыр (Гарабаь силсилясинин ъ.-ш. ятякляри). Щцнд. Араз чайы сащилиндя тягр.